Kimler Öder, Ne Zaman Gündeme Gelir, Arsa Satışını Nasıl Etkiler? (Detaylı Rehber)
📌 Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?
Veraset ve intikal vergisi;
bir kişinin vefatı sonrası miras yoluyla ya da
karşılıksız şekilde (hibe, bağış, hediye gibi)
elde edilen mal ve haklar üzerinden devlete ödenen bir vergidir.
Basit anlatımla:
➡️ Bir mal size bedelsiz geçiyorsa, devlet bunun vergisini ister.
Bu vergi;
- Arsa
- Tarla
- Ev
- Daire
- İş yeri
- Araç
- Para
- Hisse senedi
gibi tüm malvarlıkları için geçerli olabilir.
🔹 Veraset Ne Demektir?
Veraset, bir kişinin vefatıyla birlikte,
geride bıraktığı malvarlığının yasal mirasçılarına geçmesi anlamına gelir.
Tapuda hâlâ vefat eden kişinin adı yazıyorsa ve mirasçılar adına tescil yapılmadıysa:
➡️ Veraset süreci tamamlanmamış demektir.
🔹 İntikal Ne Demektir?
İntikal, bir malın bir kişiden başka bir kişiye geçmesidir.
İntikal;
1️⃣ Miras yoluyla (ölüm sonrası)
2️⃣ Karşılıksız olarak (hibe, bağış, hediye)
şeklinde gerçekleşebilir.
🧾 Veraset ve İntikal Vergisi Ne Zaman Gündeme Gelir?
Vergi yükümlülüğü;
- Tapu devri yapıldığında değil,
- Mal edinildiği anda
doğar.
Yani:
⚠️ Tapu hâlâ eski malik adına kayıtlı olsa bile
➡️ vergi sorumluluğu başlamış olabilir.
Bu nokta özellikle arsa ve hisseli taşınmaz satışlarında en çok karıştırılan konudur.
👨👩👧👦 Kimler Bu Vergiyi Öder?
- Mirasçılar
- Bağış veya hibe alan kişiler
📌 Vergiyi vefat eden kişi değil,
➡️ mirası alan kişiler öder.
Her mirasçı:
➡️ kendi payı oranında sorumludur.
🗓️ Beyan Süresi Ne Kadardır? (Önemli Açıklama)
Veraset ve intikal vergisinde beyan süresi vardır ve bu süreler önemlidir.
Ancak;
❗ Bu süreler her dosyada aynı değildir
❗ Kesin ve değişmez süreler olarak değerlendirilmemelidir
Beyan süreleri;
- Olayın türüne
- Ölümün gerçekleştiği yere
- Mirasçıların durumuna
- Tebligat tarihine
- İdarenin uygulamasına
göre değişiklik gösterebilir.
📌 Uygulamada;
- Ölüm Türkiye’deyse
- Ölüm yurtdışındaysa
- Karşılıksız bağış varsa
farklı zamanlamalar söz konusu olabilir.
Bu nedenle en sağlıklı yol:
➡️ Somut dosya üzerinden vergi dairesinden süre teyidi almaktır.
🏛️ Beyan Nereye Yapılır?
Veraset ve intikal vergisi beyanı;
- Ölen kişinin son ikametgahına bağlı Vergi Dairesi’ne
- veya taşınmazın bulunduğu yer Vergi Dairesi’ne
yapılır.
💰 Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Vergi hesaplanırken:
- Miras payı
- Akrabalık derecesi
- Mevzuattaki istisnalar
dikkate alınır.
📌 Yakın akrabalarda oranlar daha düşüktür.
📌 Uzak akraba veya üçüncü kişilerde oranlar artabilir.
Vergi oranları kademelidir ve her mirasçı için ayrı hesaplanır.
💳 Vergi Nasıl Ödenir?
Veraset ve intikal vergisi:
✔️ Genellikle taksitlendirilerek
✔️ Uzun bir zaman dilimine yayılacak şekilde
ödenebilir.
Bu durum mirasçılar için önemli bir kolaylıktır.
❌ Vergi Ödenmeden Satış Yapılır mı?
❌ Hayır.
Veraset ve intikal vergisi;
- Beyan edilmeden
- Tahakkuk ettirilmeden
➡️ Tapuda satış, devir veya işlem yapılamaz.
Bu durum özellikle:
- Hisseli arsalar
- Elbirliği mülkiyetler
- Köy yerleşik alanları
için sıkça sorun yaratır.
⚠️ En Sık Yapılan Hatalar
🚫 “Tapu devri yok, vergi de yok” düşüncesi
🚫 Sürelerin göz ardı edilmesi
🚫 Tüm mirasçıların birlikte işlem yapmaması
🚫 Hisseli taşınmazlarda eksik beyan
Bu hatalar satış sürecini aylarca kilitleyebilir.
🏗️ Arsa ve Gayrimenkulde Neden Çok Kritik?
Veraset ve intikal vergisi tamamlanmamış bir taşınmaz:
- Satılamaz
- Devredilemez
- Paylaştırılamaz
Bu nedenle arsa satışı öncesi mutlaka kontrol edilmelidir.
📌 Kısaca Özetlersek
✔️ Veraset ve intikal vergisi zorunludur
✔️ Beyan edilmeden işlem yapılamaz
✔️ Süreler dosyaya göre değişebilir
✔️ Yanlış işlem ciddi zaman ve para kaybına yol açar
⚠️ Hukuki ve Mali Sorumluluk Reddi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.
Hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz.
Her somut olay kendi özelinde değerlendirilmelidir.
Bağlayıcı süre ve yükümlülükler için ilgili vergi dairesi veya uzmanlara başvurulmalıdır.
