襤mar plan覺, bir ehrin veya b繹lgenin fiziksel geliimini y繹nlendiren, hangi alan覺n ne ama癟la kullan覺laca覺n覺 belirleyen ve yap覺lama koullar覺n覺 d羹zenleyen resmi pland覺r. Arsa yat覺r覺m覺 yapmadan veya inaat projesine balamadan 繹nce imar plan覺n覺 doru okumak ve anlamak, yat覺r覺m覺n覺z覺n geleceini ekillendirecek en kritik ad覺md覺r. Bu yaz覺da imar plan覺 t羹rlerini, nas覺l okunaca覺n覺 ve dikkat edilmesi gereken noktalar覺 kapsaml覺 ekilde anlat覺yoruz.
襤mar Plan覺 Tan覺m覺 ve Amac覺
襤mar plan覺, 襤mar Kanunu (3194 say覺l覺 Kanun) 癟er癟evesinde haz覺rlanan ve belediyelerin yap覺lamay覺 d羹zenlemek i癟in kulland覺覺 temel planlar b羹t羹n羹d羹r. 襤mar plan覺n覺n amac覺, d羹zenli ve sal覺kl覺 kentlemeyi salamak, yeil alanlar覺 korumak, ula覺m altyap覺s覺n覺 planlamak ve doal afet risklerini minimize etmektir.
襤mar planlar覺 iki temel kategoride ele al覺n覺r: naz覺m imar plan覺 ve uygulama imar plan覺. Bu iki plan birbirini tamamlar ve yap覺lama kararlar覺 her ikisinin birlikte deerlendirilmesiyle verilir.
Naz覺m 襤mar Plan覺 ve Uygulama 襤mar Plan覺 Farklar覺
Naz覺m 襤mar Plan覺
Naz覺m imar plan覺, genellikle 1/5.000 veya 1/25.000 繹l癟ekte haz覺rlanan 羹st 繹l癟ekli pland覺r. ehrin genel gelime y繹n羹n羹, ana ula覺m akslar覺n覺, konut-ticaret-sanayi b繹lgelerinin da覺l覺m覺n覺 ve sosyal donat覺 alanlar覺n覺 geni perspektiften belirler. Bu planda bireysel parsellere ilikin detayl覺 yap覺lama koullar覺 yer almaz.
Uygulama 襤mar Plan覺
Uygulama imar plan覺, 1/1.000 繹l癟ekte haz覺rlanan ve parseller baz覺nda yap覺lama koullar覺n覺 detayl覺 olarak g繹steren pland覺r. Her parselin kullan覺m amac覺, yap覺 younluu, bina y羹kseklii ve 癟ekme mesafeleri bu planda belirtilir. 襤naat ruhsat覺 bavurusunda uygulama imar plan覺 esas al覺n覺r.
襤ki plan aras覺ndaki temel farklar 繹yle 繹zetlenebilir:
- l癟ek: Naz覺m plan 1/5.000; uygulama plan覺 1/1.000
- Detay seviyesi: Naz覺m plan genel kararlar; uygulama plan覺 parsel bazl覺 detaylar
- Hiyerari: Uygulama plan覺, naz覺m plana ayk覺r覺 olamaz
- Onay makam覺: Her ikisi de belediye meclisi taraf覺ndan onaylan覺r; b羹y羹kehirlerde naz覺m plan b羹y羹kehir belediyesince onaylan覺r
襤mar Plan覺 Nas覺l Okunur?
襤mar planlar覺n覺 doru okuyabilmek i癟in lejant (g繹sterim) bilgilerini anlamak gerekir. 襤te imar planlar覺nda kar覺laaca覺n覺z temel kavramlar:
Lejant ve Renk Kodlar覺
襤mar planlar覺nda farkl覺 kullan覺m alanlar覺 renklerle g繹sterilir:
- Sar覺: Konut alanlar覺
- K覺rm覺z覺: Ticaret alanlar覺
- Mor: Sanayi alanlar覺
- Yeil: Park ve yeil alanlar
- Mavi: Eitim ve sal覺k tesisleri
- Turuncu: Turizm alanlar覺
TAKS (Taban Alan覺 Kat Say覺s覺)
TAKS, yap覺n覺n taban alan覺n覺n arsa alan覺na oran覺d覺r. rnein TAKS: 0.30 ise 1.000 m2 arsan覺n en fazla 300 m2’si 羹zerine bina ina edilebilir. Kalan alan bah癟e, otopark veya a癟覺k alan olarak b覺rak覺lmal覺d覺r.
KAKS / Emsal
KAKS (Kat Alan覺 Kat Say覺s覺) veya emsal, toplam inaat alan覺n覺n arsa alan覺na oran覺d覺r. KAKS: 1.20 ise 1.000 m2 arsada toplam 1.200 m2 inaat yap覺labilir. Bu alan katlara b繹l羹nerek deerlendirilir. rnein 4 katl覺 bir binada her kat 300 m2 olabilir.
Yap覺 D羹zeni ve ekme Mesafeleri
襤mar plan覺nda yap覺lar覺n konumland覺r覺lma bi癟imi de belirtilir:
- Ayr覺k nizam: Bina, komu parsellerden belirli mesafe b覺rak覺larak yap覺l覺r.
- Bitiik nizam: Bina, komu parseldeki yap覺yla yan yana ina edilir.
- Blok nizam: Birden fazla parseli kapsayan tek blok halinde yap覺lama.
n bah癟e, arka bah癟e ve yan bah癟e 癟ekme mesafeleri metre cinsinden imar plan覺nda g繹sterilir. Bu mesafelere uyulmamas覺 ruhsat iptaline yol a癟abilir.
襤mar Plan覺 Deiiklii Nas覺l Yap覺l覺r?
襤mar plan覺 deiiklii, vatanda talebi veya kamu yarar覺 gerek癟esiyle balat覺labilir. Deiiklik talebi belediyeye yaz覺l覺 olarak iletildikten sonra imar komisyonu taraf覺ndan incelenir ve belediye meclisinde karara balan覺r. Onaylanan plan deiiklikleri 30 g羹n s羹reyle ask覺ya 癟覺kar覺larak kamuoyuna duyurulur.
Plan deiikliinde dikkat edilmesi gereken en 繹nemli husus, deiikliin plan b羹t羹nl羹羹n羹 bozmamas覺 ve 癟evre parsellerin haklar覺n覺 ihlal etmemesidir. Aksi takdirde komu parsel sahipleri itiraz ederek veya dava a癟arak deiiklii engelleyebilir.
襤mar Durumu Sorgulama Y繹ntemleri
Bir ta覺nmaz覺n imar durumunu 繹renmek i癟in birden fazla y繹ntem mevcuttur:
- Belediye imar m羹d羹rl羹羹: Resmi imar durumu belgesi buradan al覺n覺r.
- E-Belediye sistemi: Baz覺 belediyeler online imar durumu sorgulama hizmeti sunmaktad覺r.
- TKGM Parsel Sorgulama: Parselin konumu ve kadastro bilgileri g繹r羹nt羹lenebilir.
- evre, ehircilik ve 襤klim Deiiklii 襤l M羹d羹rl羹羹: zellikle b羹y羹kehirlerde naz覺m imar plan覺 bilgisi edinilebilir.
Arsa sat覺n almadan 繹nce imar durumunu mutlaka kontrol edin. 襤mars覺z veya tar覺m arazisi stat羹s羹ndeki ta覺nmazlarda yap覺lama yasa覺 bulunduunu unutmay覺n.
襤mar Plan覺ndaki K覺s覺tlamalar
襤mar planlar覺 癟eitli k覺s覺tlamalar i癟erebilir ve bu k覺s覺tlamalar ta覺nmaz覺n kullan覺m覺n覺 dorudan etkiler:
- Yeil alan veya park alan覺: Yap覺lama yasakt覺r; kamulat覺rma beklenir.
- Yol art覺覺: 襤mar yoluna denk gelen alanlar kamuya terk edilir.
- Sit alan覺: K羹lt羹r ve tabiat varl覺klar覺 koruma kapsam覺nda yap覺lama s覺n覺rl覺d覺r.
- Askeri g羹venlik b繹lgesi: zel izin olmadan yap覺lama m羹mk羹n deildir.
- Tak覺n alan覺: Dere yataklar覺 ve tak覺n riski bulunan alanlarda yap覺lama k覺s覺tlan覺r.
Belediye imar ilemleriyle ilgili daha fazla rehber ve bilgi i癟in belediye imar rehberimize g繹z atabilirsiniz.
S覺k Sorulan Sorular
襤mar plan覺nda arsam konut alan覺 g繹r羹n羹yor ancak ticaret yapmak istiyorum, ne yapabilirim?
Konut alan覺 olarak belirlenen parselde ticari faaliyet i癟in plan deiiklii gereklidir. Belediyeye plan deiiklii talebinde bulunabilirsiniz; ancak bu talebin kabul edilip edilmeyecei b繹lgenin genel planlama kararlar覺na bal覺d覺r. Baz覺 konut alanlar覺nda zemin katlarda ticaret izni verilebilir.
TAKS ve KAKS deerlerini kendim hesaplayabilir miyim?
TAKS ve KAKS deerleri imar plan覺nda belirlenmi sabit oranlard覺r; bunlar覺 kendiniz deitiremezsiniz. Ancak arsan覺z覺n alan覺n覺 bu oranlarla 癟arparak ka癟 metrekare inaat yapabileceinizi hesaplayabilirsiniz. rnein 500 m2 arsa ve 1.50 emsal ile toplamda 750 m2 inaat alan覺n覺z olur.
Komum imar plan覺na ayk覺r覺 bir yap覺 ina ediyor, ne yapmal覺y覺m?
Belediye imar m羹d羹rl羹羹ne veya ALO 181 hatt覺na ikayette bulunabilirsiniz. Belediye zab覺tas覺 yap覺y覺 denetleyerek imar plan覺na ayk覺r覺l覺k tespit ederse yap覺 tatil tutana覺 d羹zenler ve gerekli yapt覺r覺mlar覺 uygular.
Sonu癟
襤mar plan覺n覺 doru okumak ve anlamak, bilin癟li bir gayrimenkul yat覺r覺m覺n覺n temelini oluturur. Arsa sat覺n almadan 繹nce mutlaka imar durumunu, TAKS/KAKS oranlar覺n覺 ve olas覺 k覺s覺tlamalar覺 arat覺r覺n. 襤mar plan覺 deerlendirmesi, arsa analizi ve yat覺r覺m dan覺manl覺覺 i癟in BCR Yat覺r覺m profesyonel ekibine ulaarak arsan覺z覺n ger癟ek potansiyelini kefedin.
